ภาพรวมโครงการอบรมผู้ตัดสินขั้นพื้นฐาน
สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เดินเกมพัฒนาวงการเชิ้ตดำแบบจริงจัง ด้วยการมอบหมายให้ ฝ่ายพัฒนาผู้ตัดสิน จับมือกับ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตชลบุรี (มกช.ชลบุรี) จัดโครงการพัฒนาผู้ตัดสินฟุตบอล “ขั้นพื้นฐาน” ระหว่างวันที่ 2-6 กุมภาพันธ์ 2569 เป้าหมายชัดเจนคือยกระดับผู้ตัดสินระดับท้องถิ่นให้มีมาตรฐานเดียวกัน ตั้งแต่ความรู้กติกา ไปจนถึงการทำงานในสนามที่ต้องเด็ดขาดและสื่อสารชัด

ทีมวิทยากรนำทัพ และผู้เข้าอบรม 40 คน
การอบรมครั้งนี้นำโดย ร.ต.มงคล รุ่งคล้าย, นายณัฏฐ ศรีเสาวลักษณ์, นายอรรถกร เวชการ และนายสุเมธ สายแวว ซึ่งเป็นวิทยากรจากสมาคมกีฬาฟุตบอลฯ โดยมีผู้ตัดสินเข้าร่วมอบรมจำนวน 40 คน บรรยากาศของโครงการถูกออกแบบให้ “เข้ม” แบบคนทำงานจริง ไม่ใช่แค่ฟังเลคเชอร์แล้วจบ แต่ต้องจับประเด็นกติกาให้แม่น และฝึกปฏิบัติให้คล่องเหมือนอยู่ในเกมจริง
เป้าหมายหลักของการอบรม
หัวใจของโครงการนี้คือการปั้นผู้ตัดสินระดับท้องถิ่นให้มีพื้นฐานแน่นพอจะก้าวไปสู่การทำหน้าที่ที่ถูกต้อง ยุติธรรม และลดความผิดพลาดที่ทำให้เกมเดือดเกินเหตุ เพราะในสนามฟุตบอล “คำตัดสินหนึ่งครั้ง” เปลี่ยนทั้งเกมได้ และผู้ตัดสินที่ดีต้องยืนอยู่บนหลักกติกา ไม่ใช่อารมณ์หรือเสียงกดดันจากรอบสนาม

เนื้อหาการอบรมแบบจัดเต็ม ครบทั้งทฤษฎี-ปฏิบัติ-สอบจริง
โครงสร้างการอบรมแบ่งเป็น 4 แกนหลัก ครอบคลุมตั้งแต่ความรู้พื้นฐานไปจนถึงการทดสอบมาตรฐานก่อนรับรองผ่านหลักสูตร
ภาคทฤษฎี 18 ชั่วโมง
ภาคทฤษฎีคือฐานรากที่ห้ามพลาด เพราะผู้ตัดสินจะ “กล้าเป่า” ได้ ต้อง “รู้จริง” ก่อน โดยเนื้อหาหลักประกอบด้วย
- กติกาที่เปลี่ยนแปลงใหม่ (ปัจจุบัน) เพื่ออัปเดตความเข้าใจให้ทันมาตรฐานล่าสุด
- กติกาข้อ 1-17 ซึ่งเป็นแกนหลักของฟุตบอลทุกระดับ
- การพิจารณาการกระทำผิดกติกาขั้นพื้นฐาน เน้นการมองสถานการณ์ให้ขาด วิเคราะห์ให้ไว และตัดสินให้ตรงหลัก

ฝึกภาคสนาม 8 ชั่วโมง
ฟุตบอลไม่ใช่วิชาท่องจำอย่างเดียว ภาคสนามจึงเป็นช่วงที่ “วัดของจริง” เพราะการตัดสินต้องใช้ทั้งจังหวะ การยืนตำแหน่ง และการทำงานร่วมกัน
- การใช้นกหวีดและการใช้ธง ให้สัญญาณชัด ลดความคลุมเครือ
- ตำแหน่งและการเคลื่อนที่ รู้ว่าจะยืนตรงไหนถึงเห็นเหตุการณ์ครบ
- การทำงานเป็นทีม เพราะฟุตบอลไม่ได้มีแค่ผู้ตัดสินคนเดียว แต่ต้องประสานกับผู้ช่วยอย่างมีระบบ
- ลงปฏิบัติหน้าที่ เพื่อจำลองและฝึกความพร้อมในสถานการณ์ใกล้เคียงเกมจริง
สอบภาคทฤษฎี
เมื่อเรียนแล้วต้องวัดผล ผู้เข้าอบรมจะต้องผ่านการสอบภาคทฤษฎี เพื่อยืนยันว่าความเข้าใจเรื่องกติกา “แม่นพอ” สำหรับการต่อยอดไปสู่การทำหน้าที่จริง

ทดสอบสมรรถภาพทางกาย
ผู้ตัดสินที่ดีต้องวิ่งได้ ยืนระยะได้ และฟิตพอจะอยู่กับเกม 90 นาทีแบบไม่หลุด เพราะถ้าร่างกายไม่พร้อม ต่อให้รู้กติกาแค่ไหนก็มีโอกาสยืนตำแหน่งพลาด และตัดสินผิดจากมุมมองที่ไม่ครบ
กำหนดการอบรมถึง 6 กุมภาพันธ์ และสิทธิ์ผู้ผ่านหลักสูตร
การอบรมจะจัดต่อเนื่องไปจนถึงวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2569 โดยผู้ที่ผ่านการอบรมทั้งหมดจะได้รับใบประกาศนียบัตรรับรองการผ่านการอบรมพื้นฐาน ถือเป็นหลักฐานสำคัญสำหรับการพัฒนาตัวเองในเส้นทางผู้ตัดสิน และเป็นก้าวแรกของการยกระดับมาตรฐาน “เชิ้ตดำ” ให้เข้มขึ้นตั้งแต่ฐานราก

สรุป
โครงการนี้คือการวางรากฐานให้ฟุตบอลไทยแข็งแรงขึ้นในมิติที่หลายคนมองข้าม นั่นคือ “คุณภาพผู้ตัดสิน” เมื่อท้องถิ่นแน่น ระบบลีกและการแข่งขันในทุกระดับก็มีโอกาสยกระดับตามไปด้วย เพราะเกมจะสนุกได้ ต้องยุติธรรมได้ก่อน และความยุติธรรมเริ่มต้นจากผู้ตัดสินที่รู้จริง ฟิตจริง และทำงานเป็นทีมจริง
เกล็ดความรู้
- ผู้ตัดสินฟุตบอลที่ดีต้องบาลานซ์ 3 อย่าง: ความรู้กติกา, ตำแหน่งในสนาม, และการสื่อสารสัญญาณให้ชัด
- การยืนตำแหน่งสำคัญมาก เพราะ “มุมมอง” คือสิ่งที่ทำให้การตัดสินแม่นหรือพลาด
- การทำงานร่วมกับผู้ช่วยผู้ตัดสินช่วยลดความผิดพลาด โดยเฉพาะจังหวะเร็วและจังหวะพื้นที่ริมเส้น
- สมรรถภาพทางกายคือปัจจัยเงียบที่ชี้คุณภาพผู้ตัดสิน เพราะเกมยุคใหม่สปีดสูงขึ้นทุกปี
ขอบคุณรูปภาพจาก FA Thailand
ติดตามข่าวเด่นฟุตบอลไทยและความเคลื่อนไหวลูกหนังแบบเข้มๆ ได้ที่ ฟุตบอลไทย GOALSIAM